Zapowiada się szorstka pogoda - przygotuj się starannie! To prostsze niż myślisz...
Zamiast wstępu
Czcigodni,
Nadchodzące dni mogą być ekstremalnie trudne ze względu na prognozowane załamanie pogody. Spodziewane są burze i silne wiatry do 100km+ na godzinę. A także silne gradobicie. Wasz dom w tej chwili prawdopodobnie nie jest bezpieczny. Nie piszę tego, aby Was przestraszyć, ale żeby podzielić się z Wami wiedzą i długoletnią praktyką przygotowania się na sytuacje kryzysowe. Oto główne działania:
ZAPASY
Nastaw się psychicznie, że będzie zupełnie inaczej niż zwykle. Musisz pomóc sobie i swojej rodzinie. Na 100% w tym czasie nie będziesz mógł liczyć na przeciążone służby.
Poza sytuacjami naprawdę emergency nie planuj wychodzenia/wyjeżdżania z domu nawet jak wydaje Ci się, że właśnie pojawiło się kolejne okienko pogodowe. Uszkodzenia lokalnej infrastruktury (linie energetyczne, elementy dachów, uszkodzonych okien, podmytych przepustów, itp.) mogą być skrajnie niebezpieczne. Twój dom jest Twoją twierdzą.
Spisz numery telefonów i adresy prywatnych gabinetów lekarzy wszystkich specjalności w Twojej okolicy. Również Ściągnij i wydrukuj mapę googla z ich lokalizacjami. Zafoliuj ją. W kryzysie możesz nie mieć łączności internetowej
Uporządkuj przestrzeń wokół domu. Sprzątnij meble ogrodowe, lekkie donice z kwiatami, narzędzia ogrodnicze. Silny wiatr morze je zamienić w pociski. Meble możesz przywiązać grubą liną lub łańcuchem do zdrowego drzewa. Zdejmij huśtawki. Zamknij solidnie drzwi od garażu i szopy z narzędziami, aby zapobiec ich wyrwaniu.
Zamknij okna piwnic. Jeżeli są nisko nad ziemią oklej je srebrną taśmą po obwodzie - takie uszczelnienie jest konieczne.
Gdy masz rolety czy okiennice - jesteś szczęściarzem. Zamknij je we właściwym momencie i nie opóźniaj tego za bardzo. Podziwianie grozy burzy - nie tym razem..
Zrób zapasy wody do picia (butelki) i wody technologicznej w wannie (mycie, spłukiwanie toalety). Ludzie w stresie zapominają o piciu. Racjonuj wodę - dorosły musi wypić w tych temperaturach około 2,5-3 litrów wody na dobę. Możesz ją delikatnie posolić.
Upewnij się, że masz zakupy na co najmniej 3-7 dni, które nie wymagają lodówki. Ale jedzenie to tylko komfort - tylko woda jest krytyczna. Zaufaj mojemu doświadczeniu.
Upewnij się, że masz dostateczny zapas butli gazowych do zapasowej maszynki turystycznej do gotowania.
Naładuj baterie telefonów i power banki. Telefony włączaj sekwencyjnie - następny, gdy padnie bateria w poprzednim. Przestaw zasilanie w tryb ultraoszczędzania baterii nawet jeżeli jest w pełni naładowany. Obniż maksymalnie jasność wyświetlacza, wyłącz zbędne aplikacje działające w tle. Nie pozwól dzieciom grać na telefonach ani oglądać filmów - nawet jak strasznie jęczą.
Pojedźcie jak najszybciej na stacje benzynową i zatankujcie wszystkie samochody w rodzinie do pełna - nie wiadomo, który okaże się sprawny. Odkręć i dokręć ręcznym kluczem z wyposażenia samochodu każdą śrubę i w każdym kole. Upewnij się, że każdy kierowca wie jak zmienić koło, a zapas jest napompowany. Wrzućcie rolkę srebrnej taśmy do schowka. Z popękanymi szybami da się spokojnie jechać. Wiem co mówię.
Jeżeli macie jednoślad silnikowy (motocykl, skuter, rower z silnikiem), to w zdewastowanym mieście poruszanie się nim jest po przejściu nawałnicy dużo, dużo łatwiejsze. Mały kanisterek 5-10 l na bagażniku jest bezcenny
Zatankujcie paliwo do kanistrów - dostaniecie je w większości hurtowni motoryzacyjnych, o ile wcześniej nie zadbaliście o to. To ostatni moment. Znacznych ilości paliwa (kilkadziesiąt litrów) będziecie też potrzebować do agregatu prądotwórczego.
Weźcie gotówkę z bankomatu. 2-3 tys. zł powinno wystarczyć. Przez dłuższy czas mogą nie działać po znacznych zniszczeniach terminale w lokalnych sklepach.
ZASILANIE REZERWOWE
Ten podrozdział podzielę na 2 części. Pierwszą adresuje dla tych Czytelników, którzy kupili u nas i zamontowali gotowe zestawy do zasilania domów oparte o generatory inwertorowe, tak jak opisałem to w poprzednich artykułach. W drugiej części opiszę improwizowane wykonanie zasilania rezerwowego w oparciu o nieprzystosowane do tego jednostki, przy braku rozdzielnicy oraz właściwego przyłącza domowego.
Systemy z automatycznym rozruchem. Upewniamy się, że jest paliwo w zbiorniku. Wracamy do domu. Wyłączamy bezpieczniki. Agregat uruchamia się w ciągu kilku sekund. Dom jest zasilany z Waszego źródła. Włączamy bezpiecznik. Agregat sam się wyłącza oszczędzając paliwo. Kropka
Systemy z ręcznym rozruchem. Upewniamy się, że jest paliwo. Odkręcamy kranik. Ustawiamy ssanie w połowie. Uruchamiamy agregat (kluczykiem lub pociągnięciem linki rozruchowej). Wyłączamy ssanie. Idziemy do domu. W rozdzielnicy przełączamy się na zasilanie rezerwowe (pozycja - Agregat). Kropka.
Przypominam, tylko, że wszystkie dostarczone Państwu agregaty mają doskonale oprogramowaną opcję economode. Ten przełącznik powinien być na panelu głównym agregatu w pozycji ON - wtedy agregat będzie pracował bardzo cicho, a zużycie paliwa - symboliczne.
Co zrobić gdy mamy sam agregat, a nie system zasilania rezerwowego? Rzecz jest możliwa, choć znacznie bardziej kłopotliwa i przy drobnych pomyłkach - niebezpieczna. Dlatego wykonajcie starannie poniższe kroki.
Ustawcie agregat w odległości co najmniej 5-7 m od domu. Najlepiej po nawietrznej stronie budynku (tak, to nie pomyłka). Zamknijcie szczelnie okna.
Większość agregatów nie może pracować na deszczu. Muszą być pod trwałym daszkiem.
Pociągnijcie do domu przedłużacz o przekroju żyły co najmniej 2.5 mm2. To nie może być tani, plastikowy sznurek z supermarketu - z cieniutką linką w środku, oblany grubą otuliną pękającą na słońcu i mrozie.
Jeżeli musicie połączyć dwa przedłużacze na ziemi (wtyczka, gniazdo) to możecie mieć gwarancję, że za chwilę będą utopione w wodzie. I nieszczęście gotowe. Musicie zabezpieczyć połączenie. Jak? Odetnijcie ryjek i denko z butelki po wodzie mineralnej. Nasuńcie na połączenie. Suszarką do włosów ogrzejcie butelkę tak, aby obcisnęła się na wtyczce i gniazdku. Wolne końce owińcie taśmą izolacyjną. Działa to niezawodnie.
Przewód wprowadźcie optymalnie przez kanał wentylacyjny (jeśli jest w ścianie). Jeżeli nie, to trudno - pozostaje okienko w piwnicy. Ale nie uchylone drzwi, które wyrwie szalejący wiatr.
W kuchni wypnijcie teraz wszystkie ważne urządzenia ze ściany (lodówka, zamrażarka, kuchenka mikrofalowa, oświetlenie punktowe blatów roboczych - ale nie kuchnia indukcyjna) i wepnijcie je w jeden rozgałęziacz.
Dopiero jego wtyczkę włóżcie w gniazdko w ścianie. Dzięki temu, z latarką w zębach przepniecie całość zasilania z gniazdka w ścianie na zasilanie z przedłużacza od agregatu jednym ruchem. I o niczym nie zapomnicie. Możecie pomyśleć o przeniesieniu do kuchni routera i przynajmniej jednego notebooka, aby jak najdłużej mieć łączność ze światem. Kable pętające się pod nogami przyklejcie srebrną taśmą do podłogi.
Co zrobić, jak już rozpętało się piekło, a Wy musicie wyjść na zewnątrz, aby uruchomić agregat lub uzupełnić paliwo?
Po pierwsze nie róbcie tego. Poczekajcie, aż przejdzie główne uderzenie nawałnicy. Przygotujcie zawczasu sobie: chustkę lub maseczkę covidową na twarz, okulary (gogle) i kask rowerowy. Wszystkie te rzeczy wraz z małą latarką przyklejcie srebrną taśmą do drzwi wyjściowych. Bo w ciemnościach nie będzie możliwości szukania czegokolwiek. Zwłaszcza kask rowerowy (motocyklowy) jest bardzo ważny, bo w silnych wichurach urazy głowy i oczu stanowią dominujący odsetek urazów.
Pamiętajcie, aby nie dolewać paliwa na rozgrzanym agregacie! Rozlana benzyna wylana na gorącą prądnicę lub silnik odparowuje szybko tworzy silną mieszankę wybuchową. Zapłon następuje w chwili uruchomienia od iskrzących szczotek wzbudzenia lub przeskoku iskry na przewodzie wysokiego napięcia.
Zanim zamkniecie drzwi dobrze wentylowanego garażu upewnijcie się, że agregat pracuje stabilnie. Pamiętajcie o wyłączeniu ssania oraz pozostawieniu otwartym odpowietrznika w korku paliwa.
Uwagi końcowe - dobre praktyki domowego surviwalu
Elektryczną bramę na posesję pozostawcie otwartą. To konieczne, jeżeli będziecie musieli się szybko ewakuować - np. w czasie pożaru wywołanego piorunem lub zerwaną linią energetyczną. Przeparkujcie samochód przodem do bramy. Kluczyki przyklejcie taśmą do drzwi wyjściowych na samej górze.
Upewnijcie się, że u Waszych starszych krewnych i sąsiadów jest wszystko w porządku. Rozważcie zaproszenie ich do siebie na przeczekanie najgorszego. To samo dotyczy samotnych matek z małymi dziećmi - to odruch naturalny jak oddychanie. Nie poganiajcie ich, przypomnijcie o lekach i bieliźnie na zmianę.
Jeżeli musicie mieć gwarancję działania lodówki, chociażby ze względu na leki takie jak insulina, leki stosowanych w leczeniu chorób autoimmunologicznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów) lub niektóre leki onkologiczne w formie zastrzyków, itp. nie powinniście liczyć na działanie Waszej standardowej chłodziarki.
Dlatego zrobicie improwizowany IceBox. Zanim nastąpi armagedon i zostaniecie odcięci od zasilania, zamroźcie sekwencyjnie 2 zgrzewki wody mineralnej w zamrażarce. Zamrożone butelki włóżcie do trzech worków na śmieci (muszą być mocne) i przełóżcie je lekami, wędlinami, serami, itp. potem włóżcie następne butelki.
Całość owińcie starymi kołdrami w wsuńcie do nieużywanego śpiwora. Optymalnym miejscem byłaby piwnica - w każdym razie najzimniejsze miejsce w domu. Jeżeli zrobicie to starannie to macie zapas chłodu na 5-8 dni - a więcej Wam nie trzeba. Raz dziennie możecie otworzyć pakunek i wyjąć to co potrzeba - w miarę szybko. Jeżeli w międzyczasie wrócił prąd - dokładajcie nowe zamrożone butelki.
Dla zainteresowanych mogę wysłać na DM dokumentację jachtowego IceBox’a wykonanego z XPS. Tani, prosty w budowie i nie zajmuje wiele miejsca. Sprawdza mi się doskonale w samotnych podróżach pod żaglami - nawet na ciepłych morzach.
Dla starszych ludzi wysokie temperatury mogą być śmiertelne. Zróbcie dla nich improwizowaną schładzacz. Użyjcie najtańszego wentylatora stojącego lub biurkowego. Na siatkę ochronną narzućcie pieluchę tetrową i umocujcie ją do kratek wentylatora. Dolny koniec pieluchy ma być stale zamoczony w misce lub w wiadrze z wodą. Najlepiej z uzupełnianymi regularnie kostkami lodu. Ciepło parowania rozpylonych cząstek wody jest tak duże, że istotnie obniży temperaturę w pomieszczeniu. Niewielka praca - a może wyznaczyć cienką granicę między życiem, a śmiercią.
I ostatnia krytycznie ważna uwaga. W czasie bardzo silnych wiatrów schrońcie się w pomieszczeniu bez okien. Korytarz, łazienka, spiżarnia lub piwnica. Obrażenia od stłuczonego szkła okiennego mogą być bardzo poważnym zagrożeniem. No i pamiętajcie, że po nocy przychodzi dzień, a po burzy spokój…
Czcigodni! Nastawcie się na piękną, survivalową przygodę.
PS. O wyborze agregatów i zbudowaniu dla siebie rozsądnych kosztowo systemów pisałem tutaj: