BLOG

Czcigodni! Zainspirowany ciekawym postem by Marcin Fidler 🇵🇱 i licznymi komentarzami do niego - patrz link poniżej

https://www.linkedin.com/posts/marcin-fidler_magazyn-energii-a-oto-m%C3%B3%C7%B0-magazyn-energii-activity-7415783398381723648-oWEZ?utm_source=social_share_send&utm_medium=member_desktop_web&rcm=ACoAAEbwmE8B46L_QSi5V2FCtJTzr3oOnrgydq4  postanowiłem podzielić się swoimi przemyśleniami na temat domu - jeżeli nawet nie w pełni samowystarczalnego - to jednak o dużej pewności działania w warunkach przedłużającego się, głębokiego kryzysu.

Wbrew powszechnym mitom, samowystarczalny (umownie) dom jednorodzinny nie musi być ani kosztownym eksperymentem technologicznym, ani systemem nadmiernie złożonym.

Kluczowe znaczenie ma infrastruktura projektowana od razu z myślą o uwzględnieniu realnych warunków polskiej zimy, konsekwentne wykorzystanie magistrali DC 48 V w systemie bateryjnym oraz akumulacyjne źródło ciepła, które eliminuje rozbudowaną i kosztowną hydraulikę powszechnie stosowanych ogrzewań podłogowych.

Skąd pomysł? Przez nas otwarty dom przewijają się młodzi ludzie szukając odpowiedzi na ważne dla siebie strategiczne pytania. Dotychczas można je było podzielić na dwie klasy: chłopcy pytali jak startując od zera zarobić swój pierwszy milion przed trzydziestką, a dziewczyny - gdzie i jak pozyskać wartościowego męża. Ale.

Ostatnio pojawiły się strapione pary, które są zdominowane przez życiowe wyzwanie, gdzie my się podziejemy po ślubie i jak utrzymamy lokum. Większość z tych chłopców ma dobrze poukładane w głowie i wie, że odpowiedź na to pytanie spoczywa w naturalny sposób na barkach mężczyzny. A są oni na tyle dobrze wyedukowani, że zdają sobie sprawę, że jeżeli wybiorą wariant z domem - to koszty jego eksploatacji energetycznej (en. el. HVAC, c.w.u) mogą przy aktualnych szaleństwach Brukseli być zabijające.

Dlatego też postanowiłem się z Wami podzielić przemyśleniami inżyniera systemowego na ten temat. Może znajdziecie je użytecznymi.

A więc najpierw zdefiniowanie celu. Sformułowałem go następująco.

W możliwie krótkim czasie zapewnić możliwość zamieszkania we własnym. Komfortowym energetycznie domu, o możliwie małym całkowity koszcie posiadania (TCO).

Mimo, że termin jest powszechnie używany doprecyzuje go w tym miejscu. Przyjmując jako kryterium TCO uwzględniłem poniższe pozycje.

 CAPEX – stan do użytkowania (energetyka off-grid)

Źródła energii

1. PV (moduły, konstrukcja, okablowanie DC, zabezpieczenia DC, rozłączniki, SPD)

2. (opcjonalnie) wiatr / mikro-kogeneracja / inne źródło - ale na pewno nie w pierwszym rzucie

Magazyn energii

1. bateria, BMS, szafa/obudowa, bezpieczniki, odłącznik,

2. przewody okablowanie, system podtrzymania temperatury (maty grzewcze, jeżeli bateria miałaby być na zewnątrz)

Konwersja i dystrybucja

1. inwerter off-grid (DC→AC) + ładowarka (AC→DC) - wbudowana. Celowo wykluczyłem wersję hybrydową, ale ceny się zrównały  

2. rozdzielnice AC/DC, RCD/MCB, SPD, selektywność zabezpieczeń, okablowanie

Back-up z sieci (mała moc)

1. koszt przyłącza / złącze / licznik

2. układ przełączania: ATS / przełącznik sieć–wyspa–agregat (logika anty-wyspowa, blokady)

3. ogranicznik mocy / konfiguracja pracy z małym przydziałem (żeby nie „wywalało” przy szczytach)

Back-up z agregatu (zwykle konieczny w off-grid zimą)

1. agregat (AC lub DC genset), rozruch/ATS, tłumik/obudowa, wydech, uziemienie

2. magazyn paliwa (LPG/ON/benzyna) + armatura

Bezpieczeństwo i niezawodność

1. uziemienie, wyrównanie potencjałów, instalacja odgromowa, zabezpieczenia przepięciowe

2. monitoring/EMS (liczniki energii, SOC, logi), zdalny nadzór

3. koszty projektu, uruchomienia, pomiarów i protokołów

OPEX – koszty eksploatacji energetycznej

Energia z zewnątrz

1. rachunek za sieć jako back-up: opłaty stałe + zmienne (nawet przy małym poborze)

2. paliwo do agregatu (w praktyce - gdy wydajność instalacji fotowoltaicznej będzie za mała)

Straty i sprawność (realny koszt kWh użytecznej)

1. straty na inwerterze/ładowaniu, straty w kablach, autokonsumpcja urządzeń (24/7)

2. „curtailment” PV (niewykorzystana produkcja przy pełnej baterii) – ukryty koszt przewymiarowania

Serwis i materiały eksploatacyjne

1. serwis agregatu: olej/filtry/świece, przeglądy okresowe, akumulator rozruchowy

2. filtry rekuperacji/klimatyzacji (jeśli wpływają na bilans energetyczny) + serwis pomp/sterowania

Odtworzenia (wbrew pozorom dość ważne w TCO off-grid)

To często przesądza o realnym koszcie:

1. bateria: degradacja pojemności + planowana wymiana/rozbudowa

2. inwerter/ładowarka/MPPT: awaryjność i wymiana po latach

3. falownik PV (jeśli oddzielny) / elementy DC

4. agregat: remont lub wymiana po określonej liczbie motogodzin

5. elementy pomocnicze: pompy, wentylatory, styczniki, ATS, SPD

 Czyli TCO = CAPEX + Σ(OPEX roczny) + Σ(wymiany/odtworzenia) − wartość rezydualna  

Wybaczcie mi pewne uproszczenie, ale odejdę tutaj od zdyskontowanego NPV - choć koszt zakupu pieniądza na wolnym rynku ma znaczenie. Poniżej szczegóły.

Zakładam, że dla wielu z Was będzie to nudziarnia jak mówią moje dzieci, ale pewna inżynierska rzetelność zabrania mi publikowania tez, które nie są weryfikowalne publicznie przez stronę trzecią oraz nie spełniają kryteriów falsyfikowalności. Mam nadzieję, że rozumiecie moje pewne uczulenia na ewangelistów Zielonego Ładu i ich manifestów udających profesjonalne opracowania. Zacznijmy zatem od założeń projektowych wraz z ich uzasadnieniami płynących z moich doświadczeń wdrożeniowych.

1. Założenia projektowe

Instalacja fotowoltaiczna: 6 kWp, posadowienie gruntowe, optymalizacja produkcji w okresie XI–II. Tak, nie wściekłem się. W tym zadaniu nie chodzi o maksymalizacje rocznej produkcji energii ponieważ, sorry, taki mamy klimat, że między sezonami mamy bardzo duże różnice nasłonecznienie - a od jesieni do wiosny też jakoś musimy żyć. A dlaczego  na gruncie, a nie na dachu? Ponieważ zakładam duży udział pracy własnej przyszłego męża, a takie posadowienie jest dużo łatwiejsze, niż papranie konstrukcji dachowej przez amatora pracującego w pojedynkę. Poza tym łatwo jest tutaj nie tylko mieć właściwy, prawie pionowy kąt pochylenie (w zimie słońce jest nisko), ale też dużo łatwiejsze odśnieżanie i mycie.

Zapewne zastanawiacie się dlaczego akurat 6 kWp, a nie na przykład 4 lub 9,9? No dobrze, przyznam się od razu. Trochę teraz gram znaczonymi kartami. Na potrzeby artykułu opracowałem matematyczny model optymalizacyjny i przed jego napisaniem wykonałem kilkadziesiąt iteracji z kryterium minimum TCO. O tym trochę później.

Magazyn energii: LFP 48 V / 15 kWh. Dlaczego tak? Bo to rozsądna autonomia domowa przy wsparciu się odpowiednim generatorem prądotwórczym. Zakładam zakres wykorzystania pojemności w granicach 15-90% (trwałość akumulatora). Dla specjalistów to oczywiste, dla niespecjalistów prośba - uwierzcie mi.

Inwerter: 48 V DC / 230 V AC, 11KW, jednofazowy, z aktywnym ogranicznikiem prądu po stronie DC (czyli bateryjnej). Chodzi o to, że musimy go zestroić z mocą generatora, która ze względu na nakłady i koszty inwestycyjne nie powinna być zbyt duża. Czy zawodowych energetyków zachwyca pomysł rozdzielenia w tej koncepcji gwarantowanego źródła mocy od gwarantowanego źródła energii? Wyznam Wam, że będąc uczniem znakomitego profesora W.W. Bojarskiego (Polska Akademia Nauk) jako zawodowy energetyk w dawnym wcieleniu nie było to dla mnie takie łatwe - gdyż w dużej energetyce z dużej mocy zawsze powstaje duża energia - z dokładnością do elektrowni szczytowo-pompowych

Źródło rezerwowe: generator 48 V DC, 6 kW, z automatyką startu, sterowany pierwszą pochodną spadku napięcia na baterii. Ponieważ jako praktyk kocham prostotę rozwiązań, a chciałbym aby i bateria i generator żyły jak najdłużej. Poza tym dzięki temu rozwiązaniu unikam sytuacji vendor lock, przed którą ostrzega Jarosław (Jarek) Żeliński - o co w przypadku dedykowanych baterii wysokonapięciowych wcale nietrudno. Producenci są tutaj jak piranie - kup tani inwerter, a potem sprzedaj nerkę, żeby dokupić dedykowany do niego magazyn.

Paliwo generatora: propan, dwie butle po 33 kg. Uwaga - nie typowy propan - butan. Automatycznie przełączane. Aby się nie wymroziły i żeby dały się włożyć w pojedynkę do bagażnika w czasie wycieczki na stację benzynową. Są inne rozwiązania, znacznie bardziej pragmatyczne, ale resztki charakteru każą mi nie gorszyć maluczkich.

Ogrzewanie budynku: murowany piec rakietowy akumulacyjny. Patrz dalej. Konstrukcja w Polsce prawie zapomniana wraz z upadkiem zawodu zduna - a szkoda, bo ma super zalety. O czym za chwilę. Odległości instalacyjne: PV → inwerter 10 m, generator → inwerter 10 m. Brak modnej instalacji podłogowej i rekuperacji; robocizna własna - uzasadnienie: patrz dalej.

2. Uzasadnienie architektury system off-grid

Priorytet zimowy. Produkcja energii w miesiącach zimowych determinuje realną autonomię systemu. Zwiększony kąt nachylenia modułów (60–65°) oraz podział na dwa niezależne rzędy ograniczają straty wynikające z niskiego położenia słońca i zalegania śniegu.

Magistrala gwarantowanego ładowania baterii DC zamiast AC. Generator 48 V DC specjalnej konstrukcji ładuje baterię bezpośrednio (bez konwersji 230v/48). Ogranicznik prądu w inwerterze pełni rolę nadrzędnego elementu stabilizującego, redukując straty i liczbę komponentów. Tniemy koszty już na wejściu, dzięki nieskrępowanemu używaniu rozumu. Ale dopuszczam równoważny kosztowo generatora 230V/50Hz, jeżeli dany model inwertera miałby wejście generatorowe (AC-coupling).

Akumulacja ciepła zamiast hydrauliki. Piec rakietowy pracujący w trybie akumulacyjnym zapewnia długotrwałe, stabilne oddawanie ciepła, eliminując bufory, pompy i armaturę, które w klasycznych systemach generują znaczące koszty CAPEX i OPEX. I jest do wykonania przez amatora, jeżeli dostanie precyzyjną instrukcję obrazkową.

3. Układ PV zoptymalizowany na warunki zimowe

Azymut: południe (180°) z tolerancją ±20°.

Nachylenie modułów: 60–65°.

Konfiguracja mechaniczna: dwa rzędy (6 + 5 modułów) z zachowaniem odstępu eliminującego zacienienie przy niskiej wysokości słońca.

Konfiguracja elektryczna: każdy rząd jako osobny string; brak mieszania modułów o różnym profilu zacienienia.

Rozważałbym poważnie moduły bifacialne - ale wolałbym tutaj o komentarz ekspertów

4. Zestawienie BOM – materiały i koszty (PLN)

Poniżej zamieszczam zestawienie kosztów według danych na styczeń 2026. Widełki cenowe pochodzą z dostępnych ofert - ale uwaga, w cenach detal

4.1 Instalacja PV 6 kWp – strona DC

1. Moduły fotowoltaiczne ~550 W (11 szt.).

2. Regulowana konstrukcja gruntowa.

3. Okablowanie DC, złącza MC4, rozłącznik DC, bezpieczniki stringów.

4. Ograniczniki przepięć SPD DC T2 oraz rozdzielnica DC.

5. Uziemienie i przewód ochronny PE.

Koszt łączny: 6 504 – 9 891 zł.

4.2 Inwerter, magazyn energii i strona AC

1. Inwerter 48 V DC / 230 V AC, jednofazowy. Wprawdzie inwertery o nieco mniejszych mocach są istotnie tańsze, jednak w przypadku baterii 24V dla nich i założonych pojemnościach mielibyśmy duże prądy, a tym samym kosztowne przewody. 48V wydaje się być optymalne.

2. Magazyn energii LFP 48 V, 15 kWh. Ze względów pożarowych zdecydowanie unikałbym starszych modelu LiIon

3. Bezpiecznik i rozłącznik DC baterii - musi być!

4. Przewody DC, szyna zbiorcza.

5. SPD AC T2 czyli ogranicznik przepięć (Surge Protection Device) klasy T2, do instalacji prądu przemiennego (AC).

6. Aparatura zabezpieczająca RCBO/MCB i przełącznik obwodów krytycznych - poczytajcie.

7. Rozdzielnica AC i okablowanie.

Koszt łączny: 8 967 – 10 800 zł.

4.3 Generator 48 V DC i instalacja gazowa

Rozwiązanie mimo wysokiej sensowności technicznej jest mało znane, a tym samym niezbyt popularne. W systemachm które w wolnych chwilach projektuje i buduje dla moich zapobiegliwych przyjaciół bazuje na sprawdzonym modelu KS 48V-DC.

1.       Standard. Fabrycznie jest to zazwyczaj jednostka benzynowa. Czyli wygląda to słabo. Nic bardziej  mylnego.

2.       Modyfikacja na LPG. Te śliczne małe baby (zakochacie się w nich od pierwszego ujrzenia lub usłyszenia), to bardzo udane klony Hondy GX. Można do nich dokupić dedykowany gaźnik hybrydowy (LPG/Benzyna) za ok. 150-200 zł. Nie musicie mieć doktoratu z mechaniki, aby w półgodziny machnąć szybką podmiankę. Sprawdźcie tylko nastawy reduktora/parownika - inne ciśnienia są dla LPG z butli, a inne dla gazu sieciowego. Ale tutaj nie oszczędzajcie, niech ewentualne podłączenie do Waszej sieci zrobi rozumny gazownik z odpowiednimi uprawnieniami. I posłuchajcie go uważnie w temacie wentylacji pomieszczeń.

3.       Zalety. Generuje czyste 48V-54V DC z wysoką sprawnością (brak falownika AC/DC), idealny do bezpośredniego ładowania banków energii. Posiada tryb AUTO (startuje, gdy napięcie na akumulatorach spadnie np. do 48V). Ale ma też wejście external - jak zechcecie zlutować własny sterownik.

Co wchodzi w BOM?

1. Generator 48 V DC, 6 kW.

2. Dwie butle propanu 33 kg wraz z napełnieniem. Przyjąłem propan - ponieważ to musi działać pewnie w zimie - ale na zwykłym LPG też zadziała. Może będzie to tylko odrobinę bardziej złożone.

3. Kolektor równoległy, reduktor i zawór odcinający. Tutaj możecie powielić moje doświadczenia - tani, atestowany zawór od samochodowej instalacji LPG sprawdza się bardzo dobrze.

4. Przewód gazowy. Musi być bardzo dobrej jakości -  w przeciwieństwie do zasilania kuchenek gazowych będzie poddany silnym drganiom.

5. Detekcja: czujnik LPG i czujnik CO.

Koszt łączny: 5 908 – 6 803 zł.

4.4 Tor DC generator → magistrala (10 m)

1. Bezpiecznik DC generatora.

2. Rozłącznik DC.

3. Przewody DC (dwie żyły, zapas montażowy) oraz końcówki.

Koszt łączny: 890 – 2 188 zł.

4.5 Piec rakietowy murowany – materiały

Ponieważ konstrukcja pieca rakietowego nie jest powszechnie znana, postaram się ją przybliżyć na prostym schemacie. Zasada działania nie jest zbyt skomplikowana. Oto ona, prostym, żołnierskim językiem. Akumulacyjny piec rakietowy jest konstrukcją znaną od bardzo dawna w wielu kulturach - głównie jako kuchnie ziemne do przygotowania posiłków.

W wersji współcześnie za ojca tej konstrukcji najczęściej uważa się dr Larry’ego Winiarskiego (Aprovecho Research Center / Aprovecho Institute, Oregon, USA), który na początku lat  opracował podstawową geometrię tego urządzenia. Założenie było proste - stworzyć wydajne palenisko dla paliwa stałego (drewna), które wykorzystywałoby zjawisko dopalania gazów.

Pierwotna konstrukcja od razu świetnie zażarła rynkowo, ale duży krok naprzód zawdzięczamy Ianto Evansowu (Cob Cottage Company) - który ściśle współpracował z Winiarskim rozwijając pomysły pieców grzewczych wyposażonych w tzw. ławki akumulacyjne. Zachwycające w swej pomysłowości, prostocie i pewności działania. Ale ludzie chcieli mieć kominki z szybami, tradycyjnie ładowane od przodu zamiast górnych podajników zasypowych.

Odpowiedzi rynkowi udzielił utalentowany, emerytowany inżynier Peter van den Berg. Szukajcie w internecie haseł np. J-tube oraz batch box.

Co czyni to źródło grzewcze takim zachwycającym? Przede wszystkim niezwykle wydajne spalanie drewna i długotrwałe utrzymywanie ciepła w pomieszczeniu. Jego działanie można podzielić na kilka kluczowych etapów, które wspólnie tworzą system znacznie sprawniejszy od tradycyjnych kominków. Tutaj spróbuje to opisać prostym, żołnierskim językiem.

1. Efektywne, wielostopniowe spalanie  

Wykonałem przy pomocy NotebookLM

Proces rozpoczyna się w palenisku, które najczęściej ma kształt litery „J”. Dlatego nie bądźcie zdziwieni, jeżeli w literaturze angielskiej pojawi się określenie J-tube.

Pionowy podajnik. Drewno umieszcza się pionowo w wąskim kanale. Dzięki silnemu ciągowi powietrza spala się ono tylko na dolnych końcach. Ogień nie cofa się do góry, lecz jest zasysany poziomo w głąb pieca. Przyjemną pracę uzupełniania na bieżąco paliwa wykonuje za nas grawitacja. Dla tych, którzy tak jak ja, lubią mroźne zimowe noce w leśnej samotności podpowiadam, że jest tutaj duża analogia dla budowanych przez nas ognisk samopodających (w Self-feeding fire) - których jednak nie należy mylić z syberyjską nodią.

Izolowany podnośnik ciepła. To najważniejszy element konstrukcji. Jest to pionowy, wewnętrzny komin, który musi być bardzo dobrze zaizolowany. Dzięki izolacji temperatura wewnątrz niego wzrasta do poziomu 800–1200°C. W tak ekstremalnych warunkach następuje całkowite dopalenie gazów drzewnych i cząsteczek sadzy, które w zwykłych piecach uciekają przez komin jako dym. Ale jego wykonanie to nie jest rocket technology, a cegła szamotowa (zwłaszcza z rozbiórki) nie zrujnuje Waszego budżetu. Dlaczego z rozbiórki - właśnie koło mojego domu byłoby ładne parę ton do wzięcia za darmo, jak sądzę.

2. Szybkie oddawanie ciepła przez radiator

Gorące gazy po opuszczeniu podnośnika trafiają pod kopułę metalowej beczki, która pełni rolę radiatora. Tę beczkę traktujcie umownie - w rzeczywistej realizacji pospawałbym ją ze stali 316L z użebrowaniem radiatora.

Natychmiastowe ogrzewanie. Metalowa powierzchnia umownej beczki błyskawicznie nagrzewa się i oddaje ciepło do otoczenia poprzez promieniowanie i konwekcję. Jest to idealne rozwiązanie, gdy chcemy szybko podnieść temperaturę w wychłodzonych pomieszczeniach. W ten sposób sprytnie obchodzicie wady znanych Wam z dzieciństwa pieców akumulacyjnych. Tu ciepło jest natychmiast.

Wymuszony obieg spalin. Beczka sprawia, że gazy po uderzeniu w jej górną część ochładzają się, stają się cięższe i opadają w dół, skąd są kierowane do dalszej części systemu. Nie potrzeba tu żadnych wentylatorów.

3. Magazynowanie energii w masie termicznej

Zamiast ulatywać prosto do komina, spaliny wędrują przez długi system poziomych rur ukrytych wewnątrz ciężkiej bryły (np. glinianej ławy lub zapiecka). Narysowałem dla Was wariant poziomy, ale w przyrodzie instalacyjnej występują również układy pionowe - często w formie przepięknych, zdobionych biżuterii kaflowych.

Akumulacja. Masa termiczna zbudowana z gliny, kamienia lub cegieł powoli odbiera ciepło od przechodzących spalin. Gazy opuszczające dom są niemal całkowicie wychłodzone (często mają tylko 60–90°C), co oznacza, że prawie cała energia ze spalania została zatrzymana wewnątrz budynku. Czasami nawet w mroźne dni trudno jest powiedzieć patrząc na komin, czy piec pracuje czy nie. Spaliny są całkowicie bezdymne, a przy minimalnym wietrze nie zobaczycie drgań rozgrzanego powietrza

Długotrwałe grzanie. Raz nagrzana ława potrafi emitować łagodne, mega przyjemne ciepło przez 12 do 24 godzin po wygaśnięciu ognia. Można to dokładnie policzyć na etapie projektowania konstrukcji.

4. Regulacja temperatury w pomieszczeniu

W piecu rakietowym temperaturę kontroluje się inaczej niż w urządzeniach sterowanych elektronicznie. Opiera się to na zarządzaniu czasem pracy i bezwładnością cieplną:

Częstotliwość palenia. Przy umiarkowanej pogodzie zazwyczaj wystarczy palić w piecu raz na dobę (jedno nałożenie) takiej ilości, aby spalała się ona przez około 3–4 godziny. Eksperymenty są niezbędne. W praktyce w czasie bardzo silnych mrozów (30-35 st. C) sesje palenia powtarza się dwa razy dziennie - chyba, że zwiększycie pojemność podajnika. Raczej bym tego unikał.

Ilość paliwa. Wydajność można regulować ilością spalanego drewna (standardowo spala się 2–3 kg na godzinę, co daje moc ok. 8–13 kW).

Szczelne zamknięcie. Dlaczego piec się nie wychładza po skończeniu palenia? Ponieważ zamykany jest zasyp paliwa. Zapobiega to ucieczce zakumulowanego ciepła przez komin.

Modyfikacja radiatora. Zależy głównie od Waszej fantazji. Jeśli nie chcemy gwałtownego uderzenia gorąca z beczki, można ją obudować cegłami lub gliną. Zwiększy to pojemność cieplną pieca i sprawi, że będzie on oddawał energię jeszcze wolniej i stabilniej.

Dzięki takiemu mechanizmowi piec rakietowy spala o 80–90% mniej drewna niż tradycyjne paleniska, oferując przy tym czyste spalanie bez widocznego dymu z komina. Poniżej naszkicowałem listę materiałów.

1. Cegła szamotowa i zaprawa.

2. Izolacja wysokotemperaturowa.

3. Drzwiczki paleniskowe i wyczystki.

4. Masa akumulacyjna (cegła, glina, piasek, tynk).

5. Elementy kanałów spalinowych (jeżeli zastosowane).

6. Zabezpieczenia przeciwpożarowe i detekcja.

Koszt łączny: 4 110 – 17 150 zł (bez robocizny, górna wartość bardziej prawdopodobna, jeżeli nie używacie materiałów z odzysku)

4.6 Komin

Część z Was, która otarła się o budowlankę, zapewne pomyśli, tyś się chopie wścikł, abym sam miał murować komin dla pieca rakietowego. Co nie jest pozbawione podstaw, gdyż muszę przyznać, że wymurowanie nawet niewysokiego komina w moim letnim domu to było pewne wyzwanie związane z koniecznością ultraprecyzyjnej pracy - co w pojedynkę nie jest takie łatwe, gdy latacie od betoniarki, do stosu cegieł, od stosu cegieł do coraz wyższego rusztowania z wiadrem zaprawy w ręku. Ale.

Zwróćcie uwagę, że nowoczesne kominy systemowe sprawiają, że zadanie to staje się znacznie bardziej dostępne dla każdego majsterkowicza. Zamiast dobierać pojedyncze cegły i starannie mieszać zaprawę, której skład musi być bardzo ściśle przestrzegany, otrzymujesz tutaj kompletny zestaw idealnie dopasowanych elementów, które składa się niemal jak klocki (z pewnym naciskiem na słowo niemal).

Największą zaletą tego rozwiązania jest fabryczna precyzja wkładu, która minimalizuje ryzyko błędów konstrukcyjnych, które nie jest trudno popełnić przy tradycyjnym wznoszeniu komina - zwłaszcza jak robicie to pierwszy raz. W tym przypadku sercem systemu jest gotowa rura ceramiczna, zapewniająca szczelność i odporność na pożary sadzy, której trudno dorównać w warunkach amatorskiej budowy.

Prefabrykowane wkłady są również niewrażliwe na agresywne kwasy i wilgoć. W pakiecie systemowym otrzymujesz zazwyczaj także dedykowaną izolację, która stabilizuje ciąg kominowy i chroni konstrukcję przed szkodliwym wychładzaniem. Wybierając to rozwiązanie, unikasz logistycznych problemów amatora (wiem co mówię), ponieważ wszystkie niezbędne akcesoria – od drzwiczek rewizyjnych po betonową czapkę – trafiają do Ciebie na jednej palecie.

Taka technologia znacząco przyspiesza postęp prac, pozwalając postawić bezpieczny pion kominowy w ułamku czasu potrzebnego na wymurowanie go z cegły. Zatem - nie klękajcie zbyt łatwo - to jest naprawdę w Waszym zasięgu w formacie DIY.

A sprawdzone w boju marki ?

1. Hoch Uniwersal – klasyk w kategorii „tani i dobry” - opinia zaprzyjaźnionych zdunów.

2. Konekt Uni – często tańszy od Hocha na promocjach. Chłopcy agresywnie wcinają się w rynek

3. Brata Uniwersal – solidna ceramika, niska cena. Powtarzam opinię - nie dotykałem.

Ale nie byłoby źle, gdybyście przesłuchali zaprzyjaźnionego kominiarza lub zduna - wiedzą na ten temat wszystko i jeszcze trochę.

Koszt łączny: 1 500 – 4 000 zł.

5. Suma całkowita BOM

1. Wariant minimalny: 27 879 zł (realnie około 30 tys. zł)

2. Wariant maksymalny: 50 832 zł. (realnie bliżej 46-47 tys.)

Różnice wynikają głównie z doboru materiałów pieca akumulacyjnego oraz konstrukcji PV.

6. Elementy krytyczne – nie podlegają redukcji kosztów

1. Zabezpieczenia DC po stronie baterii i generatora.

2. Ograniczniki przepięć SPD DC i AC wraz z prawidłowym uziemieniem.

3. Detekcja gazu (LPG) i tlenku węgla (CO).

Zamiast podsumowania

 W prezentowanej koncepcji samowystarczalność energetyczna jest osiągana bez nadmiernej komplikacji systemu. Być może zechcecie na wszelki wypadek mieć przyłącze do sieci jako backup (odwracamy tu myślenie) - ale nie upierałbym się, że jest to konieczne.

Gdy projektujecie go dla siebie, optymalizujcie konstrukcję ze względu na warunki zimowe. One zadecydują o realnej niezależności, a nie maksymalna moc nominalna PV. Macie tutaj duże rezerwy kosztowe - np. bez problemu za symboliczną opłatą możecie w Niemczech kupić paletę lub dwie używanych paneli fotowoltaicznych i po odrzuceniu uszkodzonych przywrócić im sporą część sprawności np. poprzez wypolerowanie mechaniczne utlenionego szkła. To raptem jedno przedpołudnie pracy.

 Zasilanie 48 V DC z dedykowanego generatora upraszcza system, ogranicza straty i poprawia niezawodność. No i unamy patologii vendor-lock - możecie kupić magazyn energii od dowolnego producenta. Jednak nie kupujcie tanich, chińskich range extenderów do pojazdów elektrycznych - są bardzo hałaśliwe i mało trwałe.

 Akumulacyjny piec rakietowy znacząco obniża CAPEX oraz ryzyko eksploatacyjne w porównaniu z klasycznymi systemami wodnymi (grzejniki lub ogrzewanie podłogowe). W swoim domu letnim w salonie gdzie zbudowałem piec wylałem grubą po zbóju płytę podłogową zintegrowaną z dolnym trzonem pieca. Małe Liski uwielbiały się bawić na ciepłej, wygrzanej podłodze. Możecie to powtórzyć.

 Na koniec chciałbym młodym mężczyznom którzy myślą o małżeństwie zwrócić uwagę na pewne dwie, dodatkowe, wartość wykonania kompletnego systemu energetycznego Waszego przyszłego domu własnym rękami.

 Po pierwsze, wśród licznych wartości które dostarczacie na co dzień pierwszej i ostatniej kobiecie Waszego życia jest poczucie sprawczości, które buduje w Niej poczucie bezpieczeństwa - co w nadchodzących trudnych czasach jest dość pożądane. Chętnie bym się tutaj pomądrzył - ale wyraźnie wolałbym wypowiedź Pań co do zasadności tej intuicji. Intuicji ukształtowanej między innymi na fakcie, że gdy moja Żona zechciała mieć dom letni nad rzeką, to zależało Jej abym od początku do końca zbudował go własnymi rękami. Co też się stało, choć nie chce tworzyć iluzji, że była to lekka praca, ponieważ chociażby murowanie komina lub zrobienie więźby i przekrycia dachowego w jedną osobę jest dość uciążliwe. Ale na 100% wykonalne w przypadku małego domu (140+ m2 w dwóch kondygnacjach)

 Druga ważna rzecz, jeżeli wykonacie taki system własnymi rękami to będzie on dzięki Waszej wiedzy serwisowej ultra niezawodny. Będziecie znali każdy szczegół, a Wasza postawa utrzymania go w ruchu będzie z całą pewnością proaktywna. No i jest też kwestia kasy.

Założyłem, że mój dom zrobię za połowę ceny rynkowej. Zrobiłem go w przeliczeniu na 1m2 za mniej więcej 30% ceny rynkowej - ale włożyłem dużo pracy w planowanie zakupów inwestycyjnych. Dzisiaj na pewno poszedł bym połasić się na wstępie do Ewa Szejner